در الهداية و النهاية آمده است كه خواجهء طوسى براى هريك از فلاسفه روزانه سه درهم و براى هريك از اطبا روزى دو درهم و براى هر فقيه روزى يك درهم و براى هر محدث روزى نيم درهم مقرر تعيين كرد ، به اين جهت مردم به تحصيل فلسفه و طب بيش از فقه و حديث توجه كردند و به آن دو رشته اقبال زيادترى نشان دادند و به مراكز فقهيه و حديث تمايل كمترى از خود بروز دادند ؛ در صورتى كه پيش از اين اقدام خواجه ، تحصيل اين قبيل از علوم سرى و محرمانه بود و پاداشى نداشت . به اين ترتيب عدهء بسيارى از دانشمندان و شيفتگان علوم دعوت خواجه را پذيرفتند و از هر ناحيه به‌سوى ايران و مراغه روى آوردند . اينان پروانه‌وار دور شمع نورانى وجود طوسى مىگشتند و به كشف رازهاى علوم مىپرداختند . دعوت طوسى از علما مورد توجه و اقبال عدهء كثيرى از علماى عرب و غير عرب قرار گرفت كه دعوت او را پذيرفتند و به مراغه آمدند و همان‌جا بود كه عدهء بسيارى از علما از دمشق ، موصل ، قزوين ، تفليس و ساير شهرهاى اسلامى گرد هم آمدند . بجاست كه نوشته‌هاى دانشمند دمشقى مؤيد الدّين عرضى را كه در مقدمهء رسالهء خود در باب ادوات و آلات رصدخانهء مراغه آورده است در اينجا نقل كنيم . عرضى ، خود ، يكى از علمايى بود كه دعوت قاصد طوسى را پذيرفت و دمشق را ترك كرد و به مراغه آمد و زير پناه خواجهء طوسى در ميدان علمى وسيعى مشغول خدمت به علم گرديد . اينك آنچه را كه او در مقدمه نوشته است مىآوريم . « 1 » « . . . تمامى اين اعمال به دستور مولاى معظم ، عالم فاضل ، محقق كامل ، پيشواى علما و سيد حكما ، افضل علماى اسلام بلكه افضل پيشينيان و كسى كه

--> ( 1 ) . يك نسخهء خطى از اين كتاب در كتابخانهء امام رضا عليه السّلام در مشهد موجود است .